|
Poniżej przedstawiamy regulaminy konkursu dla szkoły podstawowej.
Zapraszamy do udziału.
Dodatkowe informacje można uzyskać w sekretariacie Szkoły Podstawowej nr 43 w Bytomiu,
telefon kontaktowy 32 286-72-27.
Książki można zakupić w siedzibie Towarzystwa Miłośników Bytomia
REGULAMIN XVII EDYCJI
POWIATOWEGO KONKURSU HISTORYCZNEGO
DLA UCZNIÓW KLAS IV – VI SZKÓŁ PODSTAWOWYCH
pod patronatem
PREZYDENTA BYTOMIA
W bieżącym roku szkolnym zapraszamy do wzięcia udziału w XVII edycji konkursu wiedzy o historii Bytomia dla klas IV-VI szkół podstawowych pod hasłem „BYTOM I OKOLICE”. Ma on na celu rozwijanie zainteresowań historią swojego miasta już wśród naszych najmłodszych mieszkańców.
W konkursie biorą udział dwuosobowe drużyny. Każda wypełnia jeden test. Konkurs odbywa się w trzech etapach:
1. Szkolny - odbywa się na terenie macierzystych szkół do 15 kwietnia 2016 roku.
2. Miejski - odbywa się w Szkole Podstawowej nr 43 w Bytomiu 28 kwietnia 2016r.
3. Finał - termin, miejsce i forma oraz dodatkowa literatura podane będą w późniejszym czasie.
Do miejskiego etapu przechodzą trzy drużyny z każdej szkoły. Prosimy o przekazanie do Szkoły Podstawowej nr 43 w Bytomiu telefonicznie 32 286-72-27 lub faxem 32 387-15-78 nazwisk uczestników etapu miejskiego oraz nazwiska nauczycieli przygotowujących drużyny do dnia 20 kwietnia 2016 roku.
Obowiązująca literatura:
Wybrane rozdziały z: Jan Drabina, Życie codzienne w Bytomiu od lokacji do I wojny światowej 1254-1914, Bytom 2006.:
Rozdział 1. W domu (s. 9-32),
Rozdział 3. W miejscach religijnego kultu (s. 65-94)
Rozdział 5. W szkole (s. 119–144)
Wybrane części z: Jan Drabina – Bytom i okolice zapiski z lat 1848 – 1869
- Ubiór – 84 – 85
- Mieszkania s. 144 – 153
- Szkoły 75 – 82
- Uczniowie i nauczyciele s. 172 – 173
- Kościół katolicki s. 67 – 70
- Kościół ewangelicki s. 71 – 73
- Synagoga s. 73 – 75
REGULAMIN XVII EDYCJI
POWIATOWEGO KONKURSU HISTORYCZNEGO
DLA UCZNIÓW KLAS II – III SZKÓŁ PODSTAWOWYCH
pod patronatem
PREZYDENTA BYTOMIA
W bieżącym roku szkolnym zapraszamy do wzięcia udziału w kolejnej edycji konkursu wiedzy o historii Bytomia dla klas II-III szkół podstawowych. Ma on na celu rozwijanie zainteresowań historią swojego miasta już wśród naszych najmłodszych mieszkańców.
W konkursie biorą udział dwuosobowe drużyny. Każda wypełnia jeden test. Konkurs odbywa się w trzech etapach:
1. Szkolny - odbywa się na terenie macierzystych szkół do 08 kwietnia 2016 roku.
2. Miejski - odbywa się w Szkole Podstawowej nr 43 w Bytomiu 27 kwietnia 2016 roku o godz.1000
3. Finał - termin, miejsce i forma podane będą w późniejszym czasie.
Do miejskiego etapu przechodzą trzy drużyny z każdej szkoły. Prosimy o przekazanie do Szkoły Podstawowej nr 43 w Bytomiu nazwisk uczestników etapu miejskiego oraz nazwisk nauczycieli przygotowujących drużyny do dnia 20 kwietnia 2016 roku.
Obowiązująca literatura:
- Treści historyczne zawarte w załączniku do niniejszego regulaminu.
- Treści zamieszczone na stronie internetowej Urzędu Miejskiego.
Zabytki (w zakładce Czas wolny – Historia – Architektura i Zabytki):
Kościół pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny
Kaplica pod wezwaniem Świętego Ducha
Kościół pod wezwaniem Świętej Trójcy
Kościół pod wezwaniem Świętego Wojciecha
Sąd Rejonowy
Gmach poczty przy ulicy Piekarskiej
Legendy (w zakładce Czas wolny – Dla dzieci – Poczytaj):
„O tym jak kopalnie srebra w Bytomiu woda zalała”
„Legenda o św. Jacku, patronie Rozbarku”
„Skarbnik, górnik i piętok”
„Ognisty wóz”
„Płacz św. Barbary”
Informacje na temat historii miasta Bytomia skierowane do uczniów klas II-III szkół podstawowych – uczestników konkursu „Znam Bytom”
Najstarsze miejsce w Bytomiu to wzgórze Małgorzatki. Już w XI wieku był tam gród obronny, który istniał do początków XIV wieku. Na wzgórzu zbudowano pierwszy kościół bytomski pod wezwaniem Św. Małgorzaty.
U podnóży grodu powstała osada. Jej centrum to plac targowy (dzisiejszy rynek), przy którym, jeszcze przed lokacją miasta, wzniesiono kościół p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, liczne karczmy i młyny.
Lokacja miasta miała miejsce w 1254 roku. Oto fragment dokumentu wystawionego w Bytomiu:
„Niech będzie wiadome wszystkim, tak obecnym jak i przyszłym czytelnikom niniejszej karty, że my, Władysław, z Bożej łaski książę opolski, z dorady szlachty, mając na względzie nasze teraźniejsze i przyszłe korzyści, jakie z tego wyniknąć mogą, nadaliśmy nasze miasto Bytom mające być ulokowane na prawie niemieckim, Henrykowi, mężowi dobrej sławy i cnotliwego obyczaju, jemu i jego następcom z prawem dziedziczenia na wieczystą dzierżawę ze 140 łanami flamandzkimi i wsią przylegającą do miasta, zwaną pospolicie Łagiewnikami”.
Miasto było otoczone murem, wejść do niego można było przez bramy: Krakowską, Pyskowicką i Gliwicką. Rynek w średniowieczu był mniejszy niż dziś a jego poziom niższy o przeszło 2 metry. Na rynku stały ławy kupieckie, kramy i stragany, gdzie sprzedawano towary. Znajdowała się tu także waga miejska, na której ważono urobek z podbytomskich kopalń. Ludziom mieszkającym w średniowieczu w Bytomiu powodziło się dobrze, dzięki kruszcowi ołowiu, który był wydobywany w kopalniach od XII wieku, a z którego uzyskiwano srebro. Mówiono w następnych wiekach, że bytomianie byli tak bogaci, że swoje dzieci kołysali w kołyskach ze srebra. W II połowie XIV wieku górnicy zaczęli mieć trudności. Nie mogli sobie dać rady z wodami gruntowymi, nie mogli wydobyć niżej położonych złóż, dlatego wydobycie kruszców spada a później ustaje. Bytomianie byli bezradni. Rozwój miasta uległ zahamowaniu. Działalność górnicza na wielką skalę powróciła w Bytomiu dopiero w XIX wieku, kiedy powstały kopalnie węgla kamiennego.
Kiedy zmarł książę opolski Władysław, Bytomiem władał jego syn Jako Kazimierz I książę bytomski - pierwszy Piast bytomski. Zrobił on dla miasta wiele: zbudował zamek, w którym mieszkał, otoczył miasto murami, sprowadził bożogrobców, którzy założyli tu kościółek i szpital. Książę Kazimierz I złożył hołd lenny królowi czeskiemu w II połowie XIII wieku i odtąd księstwo bytomskie stało się częścią królestwa czeskiego. Dynastia Piastów bytomskich nie panowała długo w Bytomiu. Ostatni książę Bolesław zmarł nie pozostawiając syna. Jego księstwo zostało podzielone między księcia cieszyńskiego i księcia oleśnickiego. Miasto Bytom wraz z zamkiem zostało podzielone na pół. Książęta nie mieszkali już w bytomskim zamku, dlatego szybko popadł on w ruinę i już nigdy nie został odbudowany.
W XVI wieku władcami Bytomia zostali Habsburgowie - cesarze Austrii i królowie Czech. Taka sytuacja była do wieku XVIII. Od 1740 roku Bytom, tak jak i Śląsk, należy do państwa pruskiego. Dopiero w 1945 roku staje się na powrót częścią państwa polskiego. Bezpośrednimi właścicielami Bytomia od XVI wieku są najpierw Hohenzollernowie a potem Donnersmarckowie.
Szpital, który założyli bożogrobcy znajdował się poza murami miasta, przy bramie Krakowskiej. Istniał do 1810 roku. Dzisiaj jedynym jego śladem jest kaplica św. Ducha. Szpital musiał być poza murami, aby nie doszło do wybuchu epidemii w mieście. Nie przyjmowano do niego tylko chorych ale także biednych. Wszystkich karmiono, ubierano a część z nich przebywała w szpitalu przez całe swoje życie.
Pierwsza szkoła w Bytomiu to szkoła parafialna i istniała już na początku XV wieku. Prawdopodobnie uczniowie uczyli się tam psalmów, początków łaciny, śpiewu kościelnego, rachunków, pisania listów. Do szkoły uczęszczali tylko chłopcy.
REGIONALNY STRÓJ ODŚWIĘTNY
MĘŻCZYŹNI ubierali się w białe, płócienne koszule z kołnierzykiem zakończonym mereżką, spodnie uszyte z żółtej irchy – skórzoki, bądź z czarnej wełny z czerwoną wypustką po bokach, nazywane od niej bizokami. Spodnie wkładano do butów z cholewami (skórzoki) lub do czarnych półbutów. Na koszulę nakładano granatowy, sukienny bruclik i taką samą, tylko z długimi rękawami kamzolę. Obydwa te przyodziewki ozdobione były mosiężnymi guzikami i kolorowymi sznurkami. Wokół szyi przywiązywano jedwabną chustkę - jedbowkę. Na głowach gospodarze nosili filcowe kapelusze, te posiadające duże ronda nazywano kanie, w zimie natomiast czapy futrzane - tworzówki, o tej porze roku mężczyźni ubierali też długie, granatowe, sukienne płaszcze.
KOBIETY- nosiły czarne jedwabne lub aksamitne kiecki taki sam kaftan czyli jakla, obszyty często ażurową aplikacją, jasny, jedwabny, kwiecisty, fartuch. Nakrycie głowy stanowił biały, płócienny czepiec obszyty szeroką koronką i ozdobiony wstęgami lub płócienna, czerwona chustka zwana purpurą. Na szyi zawieszały siedem sznurów czerwonych korali ze złotym krzyżykiem. Uzupełnieniem stroju stanowiły jedwabne, barwne wstążki, zawiązane w pasie i przy koralach. W chłodne dni kobiety zarzucały na ramiona wełniane chusty czyli szpigle.
Na strój dziewcząt składały się: wełniana kiecka, w jasnym kolorze, biała, płócienna, ozdobiona koronkami bluzka czyli kabotek, sukienny czerwony stanik – wierzcheń oraz jasny w pastelowe kwiaty, jedwabny fartuch. Na szyi korale, zebrane w siedem sznurów, a głowę zdobił wianek zwany galandą wykonany z barwnych, sztucznych kwiatów i świecidełek. Strój jej uzupełniały liczne jedwabne, barwne wstęgi przypięte do wianka, do korali, pod szyją i przewiązane w pasie.
Słownik wyrazów gwarowych
|
Ancug – ubranie
Bal- piłka
Bifyj – kredens
Cera – córka
Chasiok – śmietnik
Ćma – ciemno
Dźwierze – drzwi
Familok – dom robotniczy dla kilku rodzin
Farorz – proboszcz
Fara - plebania
Fasować – zrobić, złapać, chwycić
Fater – ojciec
Fedrować – rąbać ścianę węglową
Galoty – spodnie
Gańba – wstyd
Gelender – poręcz
Gruba – kopalnia
Koło – rower
Krepel – pączek
Kryka – laska
Kucać – kaszleć
Kurzawa – zamieć śnieżna
Łycha – łyżka
Mamulka – matka
Maszkiety – słodycze
Mycka – czapka
Nudle – makaron
|
Nudelkula – wałek do ciasta
Oblec – ubrać
Paryzol – parasol
Piskać – gwizdać
Rechtór – nauczyciel
Rzykać – modlić się
Serwet – obrus
Smyk – urwis
Starzik – dziadek
Starka – babcia
Synek – chłopiec
Szaket – żakiet
Szałot- sałata
Szkolak- uczeń
Tacik - ojciec
Ujek, ujec - wujek
Wartko - prędko
Warzyć - gotować
Wielgachny – bardzo wielki
Woniać - wąchać
Wadzić się- kłócić się
Wuszt - kiełbasa
Zaklupać - zapukać
Zgniły - leniwy
Zwada - kłótnia
Żymła - bułka
|
|