Regulamin XVII edycji konkursu historycznego PDF Drukuj Email
Wpisany przez Administrator   
poniedziałek, 07 marca 2016 08:00

Poniżej przedstawiamy regulaminy konkursu dla szkoły podstawowej.

Zapraszamy do udziału.

Dodatkowe informacje można uzyskać w sekretariacie Szkoły Podstawowej nr 43 w Bytomiu,

telefon kontaktowy 32 286-72-27.

Książki można zakupić w siedzibie Towarzystwa Miłośników Bytomia

REGULAMIN XVII EDYCJI

POWIATOWEGO KONKURSU HISTORYCZNEGO

DLA UCZNIÓW KLAS IV – VI SZKÓŁ PODSTAWOWYCH

pod patronatem

PREZYDENTA BYTOMIA

W bieżącym roku szkolnym zapraszamy do wzięcia udziału w XVII edycji konkursu wiedzy o historii Bytomia dla klas IV-VI szkół podstawowych pod hasłem „BYTOM I OKOLICE”. Ma on na celu rozwijanie zainteresowań historią swojego miasta już wśród naszych najmłodszych mieszkańców.

 

W konkursie biorą udział dwuosobowe drużyny. Każda wypełnia jeden test. Konkurs odbywa się w trzech etapach:

 

1. Szkolny       - odbywa się na terenie macierzystych szkół do 15 kwietnia 2016 roku.

2. Miejski        - odbywa się w Szkole Podstawowej nr 43 w Bytomiu 28 kwietnia 2016r.

3. Finał            - termin, miejsce i forma oraz dodatkowa literatura podane będą w późniejszym czasie.

 

Do miejskiego etapu przechodzą trzy drużyny z każdej szkoły. Prosimy o przekazanie do Szkoły Podstawowej nr 43 w Bytomiu telefonicznie 32 286-72-27 lub faxem 32 387-15-78 nazwisk uczestników etapu miejskiego oraz nazwiska nauczycieli przygotowujących drużyny do dnia 20 kwietnia 2016 roku.

 

Obowiązująca literatura:

Wybrane rozdziały z: Jan Drabina, Życie codzienne w Bytomiu od lokacji do I wojny światowej 1254-1914, Bytom 2006.:

Rozdział 1. W domu (s. 9-32),

Rozdział 3. W miejscach religijnego kultu (s. 65-94)

Rozdział 5. W szkole (s. 119–144)

 

Wybrane części z: Jan Drabina – Bytom i okolice zapiski z lat 1848 – 1869

  1. Ubiór – 84 – 85
  2. Mieszkania s. 144 – 153
  3. Szkoły 75 – 82
  4. Uczniowie i nauczyciele s. 172 – 173
  5. Kościół katolicki s. 67 – 70
  6. Kościół ewangelicki s. 71 – 73
  1. Synagoga s. 73 – 75

 

 

REGULAMIN XVII EDYCJI

POWIATOWEGO KONKURSU  HISTORYCZNEGO

DLA UCZNIÓW KLAS II – III SZKÓŁ PODSTAWOWYCH

pod patronatem

PREZYDENTA BYTOMIA

W bieżącym roku szkolnym zapraszamy do wzięcia udziału w kolejnej edycji konkursu wiedzy o historii Bytomia dla klas II-III szkół podstawowych. Ma on na celu rozwijanie zainteresowań historią swojego miasta już wśród naszych najmłodszych mieszkańców.

W konkursie biorą udział dwuosobowe drużyny. Każda wypełnia jeden test. Konkurs odbywa się w trzech etapach:

 

1. Szkolny       - odbywa się na terenie macierzystych szkół do 08 kwietnia 2016 roku.

2. Miejski        - odbywa się w Szkole Podstawowej nr 43 w Bytomiu 27 kwietnia 2016 roku o godz.1000

3. Finał            - termin, miejsce i forma podane będą w późniejszym czasie.

 

Do miejskiego etapu przechodzą trzy drużyny z każdej szkoły. Prosimy o przekazanie do Szkoły Podstawowej nr 43 w Bytomiu nazwisk uczestników etapu miejskiego oraz nazwisk nauczycieli przygotowujących drużyny do dnia 20 kwietnia 2016 roku.

 

Obowiązująca literatura:

 

  1. Treści historyczne zawarte w załączniku do niniejszego regulaminu.
  2. Treści zamieszczone na stronie internetowej Urzędu Miejskiego.

Zabytki (w zakładce Czas wolny – Historia – Architektura i Zabytki):

Kościół pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny

Kaplica pod wezwaniem Świętego Ducha

Kościół pod wezwaniem Świętej Trójcy

Kościół pod wezwaniem Świętego Wojciecha

Sąd Rejonowy

Gmach poczty przy ulicy Piekarskiej

Legendy (w zakładce Czas wolny – Dla dzieci – Poczytaj):

„O tym jak kopalnie srebra w Bytomiu woda zalała”

„Legenda o św. Jacku, patronie Rozbarku”

„Skarbnik, górnik i piętok”

„Ognisty wóz”

„Płacz św. Barbary”

Informacje na temat historii miasta Bytomia skierowane do uczniów klas II-III szkół podstawowych – uczestników konkursu „Znam Bytom”

 

Najstarsze miejsce w Bytomiu to wzgórze Małgorzatki. Już w XI wieku był tam gród obronny, który istniał do początków XIV wieku. Na wzgórzu zbudowano pierwszy kościół bytomski pod wezwaniem Św. Małgorzaty.

U podnóży grodu powstała osada. Jej centrum to plac targowy (dzisiejszy rynek), przy którym, jeszcze przed lokacją miasta, wzniesiono kościół p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, liczne karczmy i młyny.

Lokacja miasta miała miejsce w 1254 roku. Oto fragment dokumentu wystawionego w Bytomiu:

Niech będzie wiadome wszystkim, tak obecnym jak i przyszłym czytelnikom niniejszej karty, że my, Władysław, z Bożej łaski książę opolski, z dorady szlachty, mając na względzie nasze teraźniejsze i przyszłe korzyści, jakie z tego wyniknąć mogą, nadaliśmy nasze miasto Bytom mające być ulokowane na prawie niemieckim, Henrykowi, mężowi dobrej sławy i cnotliwego obyczaju, jemu i jego następcom z prawem dziedziczenia na wieczystą dzierżawę ze 140 łanami flamandzkimi i wsią przylegającą do miasta, zwaną pospolicie Łagiewnikami”.

Miasto było otoczone murem, wejść do niego można było przez bramy: Krakowską, Pyskowicką i Gliwicką. Rynek w średniowieczu był mniejszy niż dziś a jego poziom niższy o przeszło 2 metry. Na rynku stały ławy kupieckie, kramy i stragany, gdzie sprzedawano towary. Znajdowała się tu także waga miejska, na której ważono urobek z podbytomskich kopalń. Ludziom mieszkającym w średniowieczu w Bytomiu powodziło się dobrze, dzięki kruszcowi ołowiu, który był  wydobywany w kopalniach od XII wieku, a z którego uzyskiwano srebro. Mówiono w następnych wiekach, że bytomianie byli tak bogaci, że swoje dzieci kołysali w kołyskach ze srebra. W II połowie XIV wieku górnicy zaczęli mieć trudności. Nie mogli sobie dać rady z wodami gruntowymi, nie mogli wydobyć niżej położonych złóż, dlatego wydobycie kruszców spada a później ustaje. Bytomianie byli bezradni. Rozwój miasta uległ zahamowaniu. Działalność górnicza na wielką skalę powróciła w Bytomiu dopiero w XIX wieku, kiedy powstały kopalnie węgla kamiennego.

Kiedy zmarł książę opolski Władysław, Bytomiem władał jego syn Jako Kazimierz I książę bytomski - pierwszy Piast bytomski. Zrobił on dla miasta wiele: zbudował zamek, w którym mieszkał, otoczył miasto murami, sprowadził bożogrobców, którzy założyli tu kościółek i szpital. Książę Kazimierz I złożył hołd lenny królowi czeskiemu w II połowie XIII wieku i odtąd księstwo bytomskie stało się częścią królestwa czeskiego. Dynastia Piastów bytomskich nie panowała długo w Bytomiu. Ostatni książę Bolesław zmarł nie pozostawiając syna. Jego księstwo zostało podzielone między księcia cieszyńskiego i księcia oleśnickiego. Miasto Bytom wraz z zamkiem zostało podzielone na pół. Książęta nie mieszkali już w bytomskim zamku, dlatego szybko popadł on w ruinę i już nigdy nie został odbudowany.

W XVI wieku władcami Bytomia zostali Habsburgowie - cesarze Austrii i królowie Czech. Taka sytuacja była do wieku XVIII. Od 1740 roku Bytom, tak jak i Śląsk, należy do państwa pruskiego. Dopiero w 1945 roku staje się na powrót częścią państwa polskiego. Bezpośrednimi właścicielami Bytomia od XVI wieku są najpierw Hohenzollernowie a potem Donnersmarckowie.

Szpital, który założyli bożogrobcy znajdował się poza murami miasta, przy bramie Krakowskiej. Istniał do 1810 roku. Dzisiaj jedynym jego śladem jest kaplica św. Ducha. Szpital musiał być poza murami, aby nie doszło do wybuchu epidemii w mieście. Nie przyjmowano do niego tylko chorych ale także biednych. Wszystkich karmiono, ubierano a część z nich przebywała w szpitalu przez całe swoje życie.

Pierwsza szkoła w Bytomiu to szkoła parafialna i istniała już na początku XV wieku. Prawdopodobnie uczniowie uczyli się tam psalmów, początków łaciny, śpiewu kościelnego, rachunków, pisania listów. Do szkoły uczęszczali tylko chłopcy.

 

REGIONALNY   STRÓJ    ODŚWIĘTNY

MĘŻCZYŹNI  ubierali  się w białe, płócienne koszule z kołnierzykiem zakończonym mereżką,  spodnie  uszyte z  żółtej irchy – skórzoki, bądź z czarnej  wełny z czerwoną wypustką po bokach, nazywane od niej bizokami. Spodnie wkładano do butów z cholewami (skórzoki) lub do czarnych  półbutów. Na koszulę nakładano granatowy, sukienny bruclik i taką samą, tylko z długimi  rękawami kamzolę. Obydwa te przyodziewki ozdobione były mosiężnymi guzikami i kolorowymi  sznurkami. Wokół szyi przywiązywano jedwabną chustkę - jedbowkę. Na głowach gospodarze nosili filcowe kapelusze, te posiadające duże ronda nazywano kanie, w zimie natomiast czapy  futrzane - tworzówki, o tej porze roku mężczyźni ubierali też długie, granatowe, sukienne  płaszcze.

KOBIETY-  nosiły czarne jedwabne lub aksamitne kiecki taki sam kaftan czyli jakla, obszyty  często ażurową aplikacją, jasny, jedwabny, kwiecisty, fartuch. Nakrycie głowy stanowił biały, płócienny czepiec obszyty szeroką koronką i ozdobiony wstęgami lub płócienna, czerwona chustka zwana purpurą. Na szyi zawieszały siedem sznurów czerwonych korali ze złotym  krzyżykiem. Uzupełnieniem stroju stanowiły jedwabne, barwne wstążki, zawiązane w pasie i przy koralach. W chłodne dni kobiety zarzucały na ramiona wełniane chusty czyli szpigle.

Na strój dziewcząt składały się: wełniana kiecka, w jasnym kolorze, biała, płócienna, ozdobiona  koronkami bluzka czyli kabotek, sukienny czerwony stanik – wierzcheń oraz jasny w pastelowe kwiaty, jedwabny fartuch. Na szyi korale, zebrane w siedem sznurów, a głowę zdobił wianek zwany galandą wykonany z barwnych, sztucznych kwiatów i świecidełek. Strój jej uzupełniały  liczne jedwabne, barwne wstęgi przypięte do wianka, do korali, pod szyją i przewiązane  w  pasie.

 

Słownik wyrazów gwarowych

Ancug – ubranie

Bal-  piłka

Bifyj – kredens

Cera – córka

Chasiok – śmietnik

Ćma – ciemno

Dźwierze – drzwi

Familok – dom robotniczy dla kilku rodzin

Farorz – proboszcz

Fara  -  plebania

Fasować – zrobić, złapać, chwycić

Fater – ojciec

Fedrować – rąbać ścianę węglową

Galoty – spodnie

Gańba – wstyd

Gelender – poręcz

Gruba – kopalnia

Koło – rower

Krepel – pączek

Kryka – laska

Kucać – kaszleć

Kurzawa – zamieć śnieżna

Łycha – łyżka

Mamulka – matka

Maszkiety – słodycze

Mycka – czapka

Nudle – makaron

Nudelkula – wałek do ciasta

Oblec – ubrać

Paryzol – parasol

Piskać – gwizdać

Rechtór – nauczyciel

Rzykać – modlić się

Serwet – obrus

Smyk – urwis

Starzik – dziadek

Starka – babcia

Synek – chłopiec

Szaket – żakiet

Szałot-  sałata

Szkolak-  uczeń

Tacik - ojciec

Ujek, ujec - wujek

Wartko - prędko

Warzyć - gotować

Wielgachny – bardzo wielki

Woniać - wąchać

Wadzić  się- kłócić  się

Wuszt - kiełbasa

Zaklupać - zapukać

Zgniły - leniwy

Zwada - kłótnia

Żymła - bułka